پیشینه شهر سلماس
پیشینهٔ تاریخی
از دیدگاه تاریخی، دیرینگی این شهر به دوران اورارتویی (هزاره پیش از میلاد) باز میگردد. سلماس پایتخت دوم حکومت اورارتوییان بود که نام باستانی آن اولهو (=اولخو) بود.[نیازمند منبع] در سال ۱۳۰۹ خورشیدی زمینلرزهای به مقیاس ۷ ریشتر این شهر را که دیلمقان نامیده میشد ویران میکند. شهر جدید سلماس در کنار ویرانههای دیلمقان، با اصول شهرسازی مدرن، و با ایمنی بالایی (نقشه خیابان کشی شطرنجی) دوباره بنا میشود و نام شاپور به خود میگیرد. پس از انقلاب نام این شهر به سلماس برگشت پیدا میکند.
اطلاعات کلی
نام رسمی: سلماس
کشور: ایران
استان: آذربایجان غربی
شهرستان: سلماس
بخش: سلماس
نام محلی: سلماس
نامهای قدیمی: شاپور، دیلْمان، دیلمَقان
سلماس
مردم
جمعیت 150٬256
زبانهای گفتاری: ترکی آذربایجانی
مذهب: مسلمان شيعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا: ۱۳۹۶ متر
اطلاعات شهری
رهآورد: نقل٬عرق بیدمشک٬فرش٬گليم،سیب
سلماس یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان سلماس است. این شهر در زمان دودمان پهلوی «شاپور» نامیده میشد.
تاریخ سیاسی
این شهر در دوران مشروطه یکی از مراکز اصلی فعالیت مشروطه خواهان بودهاست و شخصیتهایی چون حیدر خان عمواوغلی(کمونیست) طراح اقدامات راهگشا درانقلاب مشروطیت در تهران و تبریز ازجمله طراح ترورهای امین السلطان و محمدعلی شاه و شجاع الدوله مراغهای، سعید سلماسی و... از مشروطه خواهان بنام کشور از این شهرستان بودند. سلماسی ها از دیرباز نقش عمدهای در تحولات کشور داشتهاند، سلماس یکی از معدود شهرهای آذربایجان بود که همه ساکنان آن مشروطیت را قبول داشته و شهیدانی همچون حیدرخان عمواوغلی(کمونیست) و سعید سلماسی از پیشتازان جنبش مشروطه ایران بودهاند.
اقتصاد شهر
با بررسي هريك از مناطق و شهرستان هاي استان آذربايجان غربي به اقتصاد تاثير گذار شهرستان مرزي سلماس در استان آذربايجان غربي مي رسيم . با تجزيه وتحليل هر يك از عوامل تاثير گذار بر اقتصاد استان به عواملي چون : همجواري اين شهرستان با كشور تركيه ( اروپا ) ، راه ارتباطي از طريق راه آهن رازي سلماس و وجود خاك حاصل خيز در دشت سلماس ، كم مسافت ترين راه مركز استان آذربايجان غربي با مركز استان آذربايجان شرقي كه در پايين به بررسي هر يك از اين عوامل به طور مختصر مي پردازيم . 1. وجود 64 كيلومتر مرز مشترك با كشور تركيه و فاصله كم با مرز با عث تبادل غير قانوني كالا گرديده است كه براي حل اين مشكل دولت به فكر ايجاد منطقه آزاد تجاري بوده كه از سال 1375 تا به حال شاهد راه اندازي آن نبوديم . 2. افتتاح بازارچه مرزي كوزه رش يكي از عوامل تاثير گذار در جذب بيكاران و جذب سرمايه از كشور هاي خارج مي باشد كه دهها سال است شاهد وعده ي راه اندازي و افتتاح آن هستيم . 3. با توجه به اين كه آخرين ايستگاه راه آهن جمهوري اسلامي ايران در شهرستان سلماس قرار دارد و تنها مسير ريلي و مواصلاتي كشور ايران با اروپا مي باشد ايستگاه مذكور نياز مند افتتاح و راه اندازي شعبه گمرگ و امكانات رفاهي و برقي كردن مسير ريلي سلماس تبريز مي باشد كه تا به حال اقدام اساسي صورت نگرفته است . 4. وجود خاك حاصل خيز و آب مناسب براي كشاورزي و توليد ميوه هاي صادراتي مانند سيب – هويج -گندم منطقه را براي ايجاد كارخانه هايي همچون آرد سازي ، كنسانتره و كارخانه هاي بسته بندي استاندارد مهيا نموده است . 5. گسترش امور دامي و دام پروري و دارا بودن شير مرغوب دراستان مسئولين و سرمايه گذاران را به ايجاد مراكز كشت و صنعت در سلماس ترغيب مي كند . 6. با افتتاح پل شهيد كلانتري اقتصاد شهر سلماس با سوالاتي رو به رو مي شود . نظير ، آيا مسافران اروميه تهران و بالعكس از مسير سلماس مسافرت مي كنند ؟ جواب اين سوال واضح و روشن است نخير . شايد صرفه جويي در مصرف انرژي و وقت مهمترين جواب اين سوال مي باشد . 7. وجود هنر هاي همچون قالي بافي در منطقه سلماس يكي ديگر از عوامل مي باشد نوشته علي اسماعيلي
مشاهير
ميرزا سعيد سلماسي ( 1265 سلماس - 1287 خوي ) مبارز و مشروطه خواه
جعفر سلماسي ( 1290 كاظمين - 1379 تهران )اولين مدال آور تاريخ ورزش ايران در المپيك 1948 لندن و اولين دوره بازي هاي آسيايي دهلي نو در سال 1951
حسين صدقياني ( 1281 سلماس - 1260 ) پدر فوتبال ايران
كاظم رجوي ديلمقاني (1286 ديلمقان - 1375 تهران ) شاعر
خانم نيمتاج لكستاني (1285 ق لكستان سلماس -1368 تهران ) شاعر
حاجي پيشنماز سلماسي با نام واقعي عبدالكريم از علماي برجسته دوره مشروطه
اسد اله احمدزاده دهقان نويسنده و آزادي خواه دوره مشروطه كتاب وي درباره علما و فضلا سلماس هرگز چاپ نشد.
ميرزا محمود غني زاده آزادي خواه دوره مشروطه صاحب روزنامه هاي بوقلمون و سهند و از نزديكان ستارخان سردار ملي
پرويز خان صدقياني ملقب به صفر العارفين از عرفاي سلسله ذهبيه در 1336 قمري در خوي وفات يافت.
ابراهيم خان امين السلطان پسر زال جزو رجال دربار قاجار
ميرزا رسول صدقياني از بزرگان مشروطيت آذربايجان و عضو انجمن غيبي تبريز كه هدايت مشروطه را بر عهده داشتند.
حيدرخان عمواوغلي اولين مهندس برق ايران و باني سيستم چراغاني بارگاه امام رضا و مشروطه خواه
نصر الله مسلميان متولد 1332 سلماس هنرمند و داراي جوايز بين الملي در زمينه نقاشي
شهرام اسدي كارگردان، فيلم روز واقعه به كارگرداني او در 1368 ساخته شده است.
روستاها
آبگرم
آخته خانه
اخیان
اشناک
آقا اسماعیل
آغ بلاغ
آقزیارت
اوربان
باغچه جیک
برگشاد
پکاجیک
تمر
چیچک
حبشی
حمزه کندی
خان تختی
درشک
دلزی
دوستان
زیندشت
سرای ملک
سرنق
سلطان احمد
سوره
سیلاب
شکریازی
شورگل
شیره کی
شیروان
صدقیان
قره قشلاق
کانیان
کلشان
کنگرلو
گلعذان
کوزه رش
گولان
مافی کندی
ملحم
میناس
هفتوان
هشتراک
هودر
وردان
هرکیان
یالقوز آغاج
یوشانلو
جاذبههای گردشگری
مهمترین جاذبههای گردشگری شهرستان سلماس؛
ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه
امامزاده كهنه شهر
آبشار خورخورا
کلیساهای هفتوان
خسروا
قلعه چهریق
قلعه قارنییاریق
دره زولا چای
تالاب چیچک
تالاب آق زیارت
دره تمر
آب گرم ایسیسو
سنگ نگاره خانتختی
تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد
قلعه کوراوغلو هدر
تپه مغانجوق