آشنايي با انواع فرمتهاي فايلها
آشنايي با انواع فرمتهاي فايلها
فايلها انواع مختلفي دارند و نوع فايلها معمولا با پسوند آنها مشخص ميشود. در اين بخش پسوندهاي معروف را دسته بندي ميكنيم.
معروف ترين فرمتهاي تصويري:
BMP,JPG,PSD,GIF,TIF,TGA,PNG,WMF,PSP
معروفترين فرمتهاي صوتي:
WAV,MP3,MID,CDA,VOC,WMA,ASF,RM,RA,MPA
معروفترين فرمتهاي فيلم:
MPG,AVI,MOV,MP4,WMF,RM,DAT
معروفترين فرمتهاي انيميشن:
GIF,SWF,AVI,FLI,FLC
معروفترين فرمتهاي صفحات وب:
HTML,ASP,PHP,CGI,XML,JSP
معروفترين فرمتهاي متن:
TXT,DOC,RTF,WRI
فايلهاي اجرايي:
EXE,PIF,MSI,COM
فايلهاي راهنما:
HLP,CHM
فايلهاي موقتي ويندوز، ميتوانيد حذفشان كنيد:
TEMP
گزارشهاي ويندوز و نرم افزارها، ميتوانيد حذفشان كنيد:
LOG
فايلهاي مربوط به ويندوز، اين فايلها را تغيير ندهيد:
INI,DLL,INF,REG,CFG
آشنايي با فرمتهاي صدا
تعدادي از مهم ترين فرمتهاي صوتي به شرح زير هستند:
MID,WAV,MP3,RA,WMA
WAV: اين فرمت معروفترين و پر استفاده ترين فرمت صوتي در كامپيوترهاست. اين فرمت، فرمت استاندارد ويندوز محسوب ميشود. به همين دليل، اكثر صداهاي موجود در ويندوز با فرمتWAVمشاهده ميشوند و كلا اين فرمت كاربرد بيشتري دارد. فرمتWAV برخلاف اكثر فرمتهاي ديگر، خود انواع مختلفي دارد. يعني ميتوان يك فايل WAV را به حالتهاي مختلفي ذخيره كرد فرمتWAV در همه برنامه هاي مرتبط با صدا شناخته شده و پخش ميشود.
MP3: اين فرمت ،محبوبترين فرمت براي فايلهاي موزيك محسوب ميشود. در واقع MP3 موفقترين فرمت از خانواده Mpeg است. Mpeg فرمتي بود كه براي فشرده سازي صدا و تصوير توسط گروهي از محققين ايجاد شد. فرمتهاي ديگري از اين خانواده هم ارائه شد، از آن جمله:mpa,mp1,mp2,mp3. از اين ميان mp3 بيش از بقيه كارايي داشت و بيشتر مورد استقبال قرار گرفت. دليل عمده موفقيت آن نيز اين بود كه در اين فرمت، فايلهاي صوتي بسيار فشرده و كم حجم ميشوند، با اين فرمت ما مي توانيم حجم بيشتري از موسيقي را روي CD ذخيره كنيم(حدود 12ساعت موسيقي روي هر CD) و همچنين زمان دريافت موسيقي از اينترنت نيز كاهش ميابد. MP3 در ويندوز 95 و اولين نسخه هاي ويندوز98 پشتيباني نميشد. ولي در ويندوزهاي بعدي،فرمت MP3 بعنوان يكي از فرمتهاي پيش فرض گنجانده شده است.
CDDA: در واقع فرمت CD هاي صوتي يا Audio CD ها است كه توسط ضبط ها و CD Player ها قابل اجرا است. اين فايل ساختار كامپيوتري ندارد و حتي نميشود آن را روي كامپيوتر كپي كرد.
MOD: فرمت MOD يكي از فرمتهاي قديمي كامپيوتر است كه در زمان سيستم عامل DOS محبوبيت زيادي داشت ولي با ورود ويندوز ، كاربرد خود را از دست داد. اين فرمت تا چهار كانال صوتي را پشتيباني ميكند. البته بيشتر براي پخش موزيك(بي كلام) مناسب است تا صداهاي ديگر.
MID: MID يا MIDI يكي از فرمتهاي قديمي صداست كه با وجود گذشت زمان،كهنه نشده و كاربرد خود را حفظ كرده است.MIDI از حروف اول اين كلمات است:Music Instrument Digital Interface (به معناي رابط ديجيتالي ابزارهاي موسيقي) تشكيل شده است. كاربرد اصلي فرمت midi در موسيقي است. در واقع يك فايل mid حاوي نتهاي موسيقي،اطلاعات مربوط به هر ساز،پرده ها، وقفه ها و همه اطلاعات تخصصي موسيقي است. به همين دليل با داشتن يك برنامه مناسب، ميتوانيم همه اين اطلاعات را از فايل استخراج كنيم و اين قابليت براي موسيقي دانان بسيار مفيداست. در اكثر كامپيوترها نيز يك درگاه midi موجود است كه ميتوانيم ابزارهاي موسيقي را به آن متصل كرده و موسيقي نواخته شده را به صورت فايل mid ضبط كنيم. همچنين ميتوانيم نتها را بنويسيم و ابزار موسيقي آن را براي ما بنوازد. فايلهاي midi حجم بسيار كمي نيز اشغال ميكنند و اين نيز مزيت آنهاست. اين فرمت در بسياري از ابزارهاي الكترونيك از جمله تلفن همراه هم كاربرد دارد.
AIFF: اين فرمت در اصل فرمت استاندارد كامپيوترهاي آميگا است. آميگا تا قبل از فراگير شدن PC حرف اول را در زمينه صدا و تصوير ميزد، تا سالها پس از ورود PC نيز فايلهاي صوتي آميگا كاربرد داشت. ولي در حال حاضر به علت ورشكسته شدن كمپاني Commodore اين فرمت نيز توسعه نيافته و كارائي خود را از دست داده است.
VOC: اين فرمت، به كمپاني Creative و كارتهاي صوتي SoundBlaster اختصاص دارد. فرمت VOC نيز با ورود ويندوز و فراگير شدن فرمت WAV، كم كم از گردونه خارج شد و اكنون كاربرد چنداني ندارد.
WMA: فرمت WMA يا Windows Media Audio يكي از جديدترين رقيبان MP3 محسوب ميشود. اين فرمت حتي از بعضي جهات بر MP3 برتري دارد و با توجه به اين كه محصولات كمپاني مايكروسافت است آينده روشني براي آن پيش بيني ميشود. فايلها WMA حجم بسيار كمي دارند و كيفيت آنها نيز كاملا قابل قبول است. در عرصه اينترنت نيز حجم فايلها اهميت زيادي دارد، اين فرمت با فرمت MP3 رقابت تنگاتنگي دارد.
RA: فرمت Real Audio نيز يكي از فرمت هاي صداست كه جايگاه خاصي را به خود اختصاص داده است. فايلهاي RA نيز حجم كم و كيفيت قابل قبولي دارند، ولي چيزي كه آنها را از ديگر فرمتها متمايز ميكند، حجم آنها نيست بلكه خاصيت Streaming موجود در فايلهاي Real است. خاصيت Streaming يا جرياني ، باعث ميشود كه فايلهاي صوتي از طريق اينترنت پخش شوند ولي كپي نشوند. اين ويژگي كمك زيادي به توليد كننده ها ميكند و جلوي كپي هاي غيرمجاز را تا حدودي ميگيرد. همچنين به كمك اين قابليت، ميتوان صدا را به صورت زنده روي اينترنت پخش كرد. در حال حاضر اكثر راديوهاي اينترنتي براي پخش مستقيم برنامه هاي خود از فرمت Real استفاده ميكنند.